Bạn có chắc mình đang yêu bản thân đúng cách?

Yêu bản thân là hành trình chấp nhận chính mình, vượt qua định kiến, chuẩn mực xã hội và những tổn thương trong quá khứ. Thay vì bị nhầm lẫn với ích kỷ, nó giúp chúng ta trân trọng giá trị thật của mình. Đó là một hành trình đáng trân trọng mà chúng ta đều cần. Nhưng bạn có chắc rằng mình đang yêu bản thân đúng cách?

Dạo gần đây, tôi thường trăn trở rất nhiều về cái ranh giới mong manh giữa việc yêu bản thân và sự ích kỷ. Tôi sinh ra trong một xã hội tôn thờ sự khiêm tốn và hi sinh cá nhân, việc bộc lộ tình yêu dành cho chính mình dường như là một điều ít người dám làm. Chính vì thế, tôi luôn do dự khi nói rằng tôi yêu chính tôi, thậm chí cố gắng thực hiện điều đó còn khó khăn hơn, bởi ngay lập tức, chuyện này dễ bị nhìn nhận theo hướng tiêu cực.

Trong một quãng thời gian dài, tôi đã cố loay hoay tìm cách thể hiện con người thật mà không sợ bị người khác phán xét. Nỗi sợ bị coi là “tự cao” hay “ích kỷ” như một chiếc bóng vô hình ám ảnh, khiến tôi luôn dè dặt bộc lộ cái tôi của mình. Rồi một ngày, tôi bỗng nhận ra rằng yêu bản thân không chỉ là quyền mà còn là một hành trình đáng trân trọng. Nhận thức này như một bước ngoặt lớn trong cuộc sống của tôi. Giờ đây, tôi có thể tự tin nói rằng mình yêu bản thân mà không hề thấy xấu hổ, miễn là tôi hiểu đúng ý nghĩa thực sự của nó.

Có phải đẹp mới là yêu bản thân?

“Yêu bản thân nghĩa là bạn xứng đáng có một chiếc mũi hoàn hảo!”

“Nếu yêu bản thân, sao bạn không tự thưởng cho mình một món đồ hàng hiệu?”

Đây là thông điệp mà ngành công nghiệp làm đẹp và chủ nghĩa tiêu dùng đã rất khéo léo dựa vào để đánh lạc hướng chúng ta. Họ tinh vi biến hóa khái niệm “yêu bản thân” thành một chiêu bài kiếm lợi nhuận.

Hằng ngày nghe những quảng cáo lồng ghép thông điệp này, bạn có thể bối rối tự hỏi: Liệu bạn nên yêu thương chính mình như vốn có, hay phải thay đổi ngoại hình để đạt được “điều tốt nhất”? Khi họ nói rằng bạn có thể trở thành phiên bản tốt hơn, họ ngầm khẳng định rằng con người hiện tại của bạn chưa đủ.

Tôi không nghĩ rằng những người thường xuyên hô hào thông điệp này hiểu được sự mỉa mai, độc hại và nguy hiểm của nó đối với phụ nữ hiện đại, những người vốn đã phải chật vật “giỏi việc nước, đảm việc nhà” mà không nhận được sự giúp đỡ, chia sẻ cần thiết từ bạn đời. Thử tưởng tượng bạn phải đi làm 8 tiếng mỗi ngày, đôi khi phải tăng ca, rồi về nhà và tiếp tục “ca làm thứ 2” với việc bếp núc, con cái, liệu bạn có đủ thời gian để “yêu bản thân”?

Sự thật là, yêu bản thân nghĩa là chấp nhận tất cả những gì thuộc về bạn, bao gồm cả vẻ ngoài. Những người hạnh phúc nhất mà tôi biết, họ chẳng bận tâm đến những kỳ vọng xã hội hay chuẩn mực sắc đẹp, càng không bao giờ ép mình thay đổi để chạy theo chúng.

Tại sao lại rất khó để yêu bản thân?

Yêu bản thân không phải là chuyện liên quan đến cái tôi hay hình ảnh bề ngoài, vậy tại sao nó lại khó khăn đến thế?

Chúng ta thường tự đặt cho mình những tiêu chuẩn quá cao, và cũng khắt khe với chính mình hơn bất kỳ ai. Điều này đặc biệt đúng với phụ nữ, con gái, phụ nữ da màu và những người mẹ, những người suốt cả đời phải nghe người khác chê trách rằng mình chưa đủ tốt, dẫn đến việc dần mất đi sự tôn trọng bản thân.

Tôi thường tự trách mình vì hàng trăm điều lẽ ra tôi có thể làm khác trong mỗi cuộc họp, tự trách vì tôi không mạnh mẽ như những cô gái khác, nhưng lại không đủ dịu dàng như một số người. Tại sao lại phải tự làm khổ mình như vậy? Tôi là duy nhất, và điều đó mới thực sự quan trọng.

Những chuẩn mực văn hóa và thông điệp xã hội ăn sâu vào cách chúng ta nhìn nhận chính mình. Đặc biệt là với phụ nữ trong xã hội Á Đông, từ nhỏ, chúng ta đã bị dẫn dắt bởi những định kiến rằng yêu bản thân là ích kỷ, là thiếu hy sinh. Chỉ cần nghĩ đến việc dành thời gian cho chính mình cũng khiến nhiều người cảm thấy có lỗi, vì gia đình và xã hội luôn áp đặt rằng sự yêu thương bản thân chỉ là sự lười nhác, ái kỉ.

Nhưng thực tế, đây là hai khái niệm hoàn toàn độc lập: Sự ích kỷ là khi bạn đặt bản thân lên trên tất cả, thậm chí có thể gây thiệt hại cho người khác, trong khi yêu bản thân là việc chấp nhận và trân trọng chính mình vì con người bạn vốn có.

Chúng ta lớn lên với những mục tiêu mà người khác đặt ra, luôn được dạy rằng phải đặt nhu cầu của mọi người lên trước bản thân. Vậy làm sao chúng ta có thể học cách yêu thương chính mình khi suốt cả cuộc đời đã bị uốn nắn để trở thành một ai đó khác?

Những vết thương lòng, nỗi đau bị bỏ rơi hay lạm dụng trong quá khứ có thể tạo ra những rào cản vô hình khiến việc xây dựng mối quan hệ tích cực với chính mình trở nên khó khăn hơn. Những tổn thương đó khiến bạn hoặc khép mình lại trong im lặng, hoặc tệ hơn, nổi loạn để tìm lối thoát.

Ai trong chúng ta cũng mang những vết nứt, những nỗi cô đơn riêng. Và chính cái văn hóa kìm nén, che giấu cảm xúc này chỉ khiến mọi người tự nhốt mình trong những chiếc lồng thủy tinh vỡ vụn, không thể thoát ra.

Yêu bản thân thật khó, cuối cùng nữa là vì chẳng ai dạy chúng ta cách làm điều đó. Bạn có thể nghe nhiều lời khuyên, đọc nhiều bài báo, nhưng nếu không thực sự hiểu nó, thì cuối cùng tất cả cũng chỉ là những lời lẽ hời hợt, sáo rỗng mà thôi.

Bắt đầu yêu bản thân như thế nào?

Học cách yêu bản thân là một quá trình mạnh mẽ và biến đổi. Điều quan trọng là nhận ra rằng không bao giờ là quá muộn để bắt đầu. Ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời, hãy tự hỏi:

Bạn có hạnh phúc với cuộc sống hiện tại của mình không?
Những người xung quanh bạn có mang lại niềm vui và hạnh phúc không?
Mục tiêu bạn đặt ra trong cuộc sống có phải là của bạn không, hay là của người khác?

Nếu câu trả lời là không, thì có lẽ con đường của bạn cần rẽ sang hướng khác. Và điều đó không sao cả. Sự thay đổi trong nhận thức này có thể là điều mà vũ trụ đang dành cho bạn đấy.

Đọc thêm: 5 Ngôn Ngữ Tình Yêu: Phiên bản “Yêu Bản Thân”