Tôi yêu một thức uống cocktail mang tên Margarita bởi vị thanh mát, xen lẫn chút cay nồng. Cũng như một ly Margarita, Khánh Vân (Kiddy) luôn mang lại cho quầy bar một nguồn năng lượng tươi mới. Chị nhạy cảm, tinh tế, nắm bắt được cảm giác và vị giác khách hàng. Những nữ bartender như chị tại nước ta là chưa nhiều. Xã hội hiện tại vẫn còn một số định kiến áp lên nữ giới đứng sau quầy bar, một nghề mà nam giới vẫn chiếm phần đông tại Việt Nam.
Từ ước mơ bay trên bầu trời đến phù thủy quầy bar
Bước vào nghề này khá trễ ở độ tuổi 24, Vân chưa từng nghĩ mình sẽ làm bartender. “Hồi còn bé, gia đình định hướng chị làm tiếp viên hàng không/ người mẫu vì chị thích vi vu nhiều nơi. Sau này lớn hơn một xíu, chị học và tốt nghiệp ngành Quản trị nhà hàng- khách sạn với mục tiêu làm trong nghành FnB. Sau khi làm qua một vài mô hình FnB, được một người bạn khuyên là nên thử ngành pha chế vì nó hợp với tích cách của chị.” Vân cười, “Chị cũng định thử thôi chứ đâu có ngờ gắn bó đến tận bây giờ.”
Tám năm làm nghề, đi từ vị trí thấp nhất Barback (Phụ bar) đến Operation Manager (Quản lý vận hành) như bây giờ, chị chia sẻ điều khiến chị yêu nghề và gắn bó chính là khách hàng. “Hồi mới bắt đầu cũng cực lắm, chị đứng sau quầy bar gọt đá đến mức tay đông cứng, chảy máu. Rồi sau này lên vị trí bartender, được tiếp xúc, trò chuyện nhiều hơn với khách hàng mang đến niềm vui trong công việc cho chị.” Dù đã lên vị trí Quản lý vận hành, Vân vẫn tiếp tục pha chế đồ uống mỗi tối. Chị bảo đây là cách chị chăm sóc quầy bar của chị và gìn giữ cho nó một phong độ ổn định. Chị cũng yêu thích trò chuyện, tìm hiểu khẩu vị khách hàng để tạo ra một ly cocktail mà khách phải thốt lên “Tuyệt vời” sau khi thưởng thức.
Định kiến nghề và giới
Bartender nữ khá là phổ biến trên thế giới, nhưng tại Việt Nam hiện nay vẫn chưa nhiều do định kiến về phong tục và văn hóa. Những nguyên nhân chính như giờ giấc làm khuya, môi trường rượu bia được nhiều người cho là cám rỗ, dễ sa ngã với nhiều bạn trẻ. Đặc biệt, nếu là con gái làm nghề này thì khó tránh khỏi những điều tiếng từ những người xung quanh.
Nhiều người cho rằng bartender là một nghề không ổn định, không có triển vọng nghề nghiệp, chỉ dành cho những “lãng tử ham chơi”. “Ở bên ngoài quầy bar, mọi người thường nói với chị rằng đây không phải là nghề nghiệp mà nữ nên theo đuổi nhưng chị cảm thấy nó giống như bất kỳ nghề nghiệp nào khác, cũng yêu cầu tính kỉ luật và kiên trì cao,” Vân cho biết. Nếu các bạn đam mê và đầu tư nghiêm túc, nghề pha chế này hoàn toàn có thể trở thành sự nghiệp cho các bạn phát triển lâu dài. Tuy không bị gia đình phản đối, nhưng gia đình Vân vẫn khá lo lắng, sợ con gái vất vả khi làm nghề này. “Chị cứng đầu lắm, nên nhà chị biết sẽ không thay đổi được chị đâu. Để gia đình khỏi lo thì lâu lâu chị sẽ nói với gia đình thông tin các dự án hay chương trình chị tham gia như guest shift, truyền thông để nhà chị thấy công việc mình đang làm là ổn định.”
Phần nhiều định kiến mà Vân nhận lại đến từ khách hàng. Thời gian đầu chị đứng quầy, câu hỏi nhiều nhất mà chị nhận được là “Uả, ly này là em pha luôn hả?”. Khách hàng ít khi thấy nữ pha chế nên thường nghi ngờ năng lực của bartender. Bên cạnh đó, rượu vào lời ra, sẽ có một số trường hợp khách nam say buông những lời khiếm nhã hay trêu ghẹo bartender nữ. “Khi đó, bartender nữ cần phải có một cái đầu lạnh để xử lý khéo léo, vì dù sao đây cũng là nghề dịch vụ, không thể để mất lòng khách hàng.”
Một số quán bar/pub/club cũng có chính sách hạn chế khi tuyển dụng nữ với lí do về thể chất, do công việc đòi hỏi phải đứng lâu và bê đồ nặng trong thời gian dài. Ví dụ trong môi trường môi trường beer club, thì các bạn bartender sẽ phải đi bưng hàng, ví dụ 1 tăng bia là tầm 20kg mà tốc độ phục vụ rất nhanh, cần khui nắp bia trong thùng lạnh liên tục. Chủ quán ái ngại rằng nữ bartender sẽ không thể đam đương tốt được công việc đòi hỏi sức lực nhiều như vậy.
Tuổi tác cũng là một yếu tố đặc thù khác với bartender nữ. “Khi đó chị bắt đầu trễ nên cũng đắn đo khá nhiều. Nếu mình làm nghề này thì sẽ tiếp tục được bao lâu vì phụ nữ còn phải lo chuyện gia đình.” Vân chia sẻ khi bartender nữ quyết định mang thai thì khó có thể mà tiếp tục đứng quầy được. “Còn với cá nhân chị, chị sẽ vẫn đứng quầy nếu mang thai. Vì đó là tình yêu, đam mê và, niềm vui của mình.”
Thông điệp cho các bạn nữ muốn trở thành bartender
Trong nghề này, Vân quan niệm “Thái độ hơn trình độ”. Các bạn trẻ mới vào nghề cần có một thái độ kính nghiệp, ham học hỏi, tự rèn luyện kĩ năng quan sát thật nhạy bén, nắm bắt được tâm lý khách hàng để có thể tiếp chuyện và đọc vị khách. Về chuyên môn, cần nắm bắt được những kiến thức cơ bản nhất như tìm hiểu quầy bar và sản phẩm, sau đó mới đến trau dồi kinh nghiệm, vị giác, kiến thức trộn phối nguyên liệu.
Với các bạn nữ muốn bước chân vào ngành pha chế, Vân khuyên rằng các bạn nên cần tìm hiểu thật kĩ vị trí và môi trường làm việc xem có phù hợp với mình không. Ngoài ra, các bạn trẻ mới vào nghề phải “Hãy là con người của tương lai. Đừng là con người của hiện tại.” Tương lai mình muốn trở thành một người như thế nào thì hãy dùng nó làm mục tiêu phát triển. Dù bartender tại Việt Nam hiện nay vẫn đang là nghề nam giới chiếm đa số, nhưng những người đi trước và gắn bó với nghề như Khánh Vân đã chứng tỏ rằng dù bạn là ai hay giới tính nào, miễn là bạn kiên trì và nghiêm túc với đam mê của mình thì bạn sẽ thành công.
Q
Hãy lắng nghe và thấu hiểu câu chuyện độc đáo của bản thân bằng cách sử dụng giọng nói đích thực của chính mình.
