Tôi luôn có cảm giác rằng mình đã nghe Em tôi đôi mươi một cách thụ động từ rất lâu trước đây, trước khi bài hát này được đưa vào danh sách nhạc nghe trên văn phòng mỗi ngày, trước cả khi tôi bắt đầu say mê thứ âm nhạc của JGKiD vào 6 năm trước.
Có lẽ tôi đã va phải nó khi âm thầm dạo trên trang SoundCloud của người mà tôi vẫn gọi là tình đầu. Tôi tìm những bài nhạc bạn hát, nghe thử cả những ca khúc bạn yêu. Khi ấy, tôi cũng đang “héo úa sau cuộc tình đầu tiên.”
Yêu đương ngày ấy quả thật khó ngờ. Tôi khờ dại tin rằng nếu tôi muốn vẽ tình yêu này là màu hồng, thì ắt nó sẽ phải hồng tươi rực rỡ, nếu tôi cần mẫn viết cho bạn thật nhiều những lá thư diễm tình, thì những ngày vui sẽ kéo dài mãi mãi. Tôi chẳng nghĩ đến tất cả những khác biệt, những áp lực bên ngoài, những đổi thay trong cuộc sống của hai đứa trẻ vẫn đang loay hoay tìm mình giữa vô vàn chọn lựa.
Sự hồn nhiên ấy khiến tôi bối rối hoàn toàn trước biến cố, khi “ngày vui tàn canh người ta bỏ em ra đi.” Lần đầu bước vào tình yêu, người ta có thể ngộ nhận sự bình yên là vĩnh cửu, nhưng lại thiếu sự chuẩn bị về tâm lý, để rồi chỉ một cú vấp nhẹ đã đủ khiến mình sụp đổ. Tình yêu thì vốn vẫn ngây thơ, nhưng niềm tin vào mỗi lần yêu thì không thể hoàn toàn vô tư như thế. Tình yêu đầu đời dù đẹp đến đâu cũng chứa đựng những biến số bất ngờ, và sự ngây thơ quá mức đôi khi lại chính là thứ làm ta tổn thương sâu sắc nhất.

Tổn thương là buồn đau, mà buồn đau nhiều khi lại là thứ cảm xúc rất khó để thoát ra. “Sáng sớm vui kia” có một dạo mãi chẳng đến, “ngày vui sao mà ngắn còn đêm buồn thì rõ dài,” vì tôi còn nhìn mãi vào những tấm hình cũ, đọc lại những dòng tin nhắn cũ, cứ mãi trách móc chính mình dù chẳng biết mình đã làm sai điều gì.
Mà những nỗi buồn dai dẳng như thế lại có sức mạnh tước đi khả năng cảm nhận những điều đẹp đẽ khác từ thế giới xung quanh. Một năm sau cuộc chia tay ấy, tôi chẳng để ý thêm ai, hoặc có thích cũng gạt đi vì cố chấp mà nghĩ rằng chẳng ai bằng được người ta. Chỉ còn những câu hát bảo tôi “Em lưu chi ưu tư sau đôi mắt nâu / Em tiếc chi vài câu nhạc sầu”, nhưng ngày ấy làm sao tôi biết cách.
Ngày ấy làm sao mà tôi hiểu, tổn thương là có thật, nhưng cách đối mặt khi bước qua tổn thương là điều mình có thể chủ động lựa chọn. Một mối tình đầu, dù vui buồn đẹp xấu đến đâu, cũng chỉ là một đoạn đời mà ta sẽ đi qua.
Song vượt qua nỗi buồn không đồng nghĩa với việc phủ nhận nó. Nỗi buồn cũng mang theo những bài học: cuộc tình đầu tiên, và cả những cuộc tình sau đó, dẫu không trọn vẹn, cũng có thể cho ta hiểu hơn cách ta yêu, cách ta muốn được yêu, cách tôn trọng cảm xúc của chính mình và của đối phương. Chí ít, cuộc chia tay tình đầu dạy ta rằng yêu đương không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dịu dàng, nhưng có lẽ những nỗi buồn tuổi hai mươi cũng là một phần của quá trình trưởng thành.

Gần một năm sau khi chia tay, chúng tôi gặp lại. Bạn hỏi tôi suốt thời gian đó có gì mới, có gì còn đang ấp ủ. Tôi có những thành tựu nho nhỏ để kể cho bạn, có những dự định thực lòng muốn chia sẻ, nhưng trên hết, có một sự bình tĩnh để nói chuyện với bạn như một người bạn lâu năm. Một phần trẻ con trong tôi thầm đắc chí khi thấy mình vẫn bền bỉ, vẫn đang tốt lên, như thể bạn sẽ thấy vậy mà “tiếc”, như thể đây là một cuộc thi đua. Nhưng tôi vui vì mình vẫn là mình độc lập, dẫu có hay không có một tình yêu mà tôi ngỡ mình vẫn hằng mong đợi. Xây dựng tính cách và hoàn thiện bản thân không phải để cho ai đó ghen tị, hay để thu hút một ai đó khác, mà vì chính mình xứng đáng được như vậy.
Vừa tháng trước, Em tôi đôi mươi tạo ra hiện tượng và thu hút rất nhiều sự chú ý trên một sân khấu lớn hơn tất thảy mọi không gian nó từng được hát lên. Mọi điều xung quanh tôi, từ công việc đến những mối quan hệ, cũng đã đi qua nhiều thay đổi mà tôi trước đây chắc sẽ không hình dung được. Bài hát ấy không còn là lời an ủi cho một nỗi buồn ngay trước mắt mà trở thành một dấu mốc thời gian.

Tôi không coi Quách Văn Thơm/JGKiD như một thần tượng trong âm nhạc – từng ấy năm nghe nhạc khiến tôi vui khi thấy anh và những ca khúc của anh toả sáng, nhưng tôi vẫn thấy như mình đang nghe một người quen cũ tha thiết hát những câu hoài niệm thanh xuân. Tôi cũng không còn xem tình yêu là tối quan trọng và một cuộc chia tay là điều tồi tệ nhất trên đời. Hơn 10 năm kể từ khi Em tôi đôi mươi ra đời, cũng gần bằng ấy thời gian kể từ cuộc chia tay đầu tiên của tôi, có những niềm tin dại khờ đã thôi lấp lánh, có những nỗ lực miệt mài cũng đã được đáp đền, và những bài học từ âm nhạc, từ tình yêu vẫn âm thầm ở lại trong tim.
Nồng nhiệt nhưng bớt ngây thơ, không nhấn chìm mình trong nỗi buồn, và hoài niệm bằng lòng biết ơn – tôi đã yêu và sẽ vẫn yêu như thế. Bài hát quen ngày nào vẫn sẽ vang lên, qua tai nghe và cả trên những sân khấu lớn, nhắc tôi “yêu cho đáng yêu” và “sống cho ra sống”, dẫu “em tôi” giờ chẳng còn đôi mươi.

