Từ hai nghìn năm trước, những người phụ nữ đã đứng lên thay đổi vận mệnh của một dân tộc – điều tưởng chừng như chỉ có trong huyền thoại, nhưng lại là trang sử đầy tự hào của Việt Nam.
Lời thề oai hùng và bi tráng của hai nữ tướng Trưng Trắc và Trưng Nhị khi ra trận đã khơi dậy lòng yêu nước mãnh liệt, là tiếng nói mạnh mẽ khẳng định quyền của phụ nữ: quyền đấu tranh cho lý tưởng, quyền được tôn trọng và quyền được làm những điều phi thường.
Phụ nữ đấu tranh cho lý tưởng của riêng họ
Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai người con gái sinh ra trong gia đình Lạc tướng Mê Linh – một gia đình có truyền thống quý tộc thời phong kiến. Trong xã hội bấy giờ (vào khoảng những năm 40 SCN), người phụ nữ phải sống với những quy tắc lễ nghi nghiêm ngặt và những bất công trong quyền lợi. Phụ nữ thường bị giới hạn trong những công việc như thêu thùa, may vá và tuân thủ những chuẩn mực “nữ công gia chánh” mà xã hội áp đặt lên họ. Tuy nhiên, Hai Bà Trưng đã dám chọn một con đường khác, dũng cảm vượt qua mọi rào cản và định kiến để theo đuổi lý tưởng của riêng mình.
Phụ thân của hai bà đã không hề ép buộc con gái mình phải trở thành những người phụ nữ theo đúng chuẩn mực của thời đại, mà ngược lại, ông ủng hộ các con chui rèn tài nghệ cá nhân. Hai Bà Trưng đã lớn lên với ý thức tự chủ về bản thân, quyết định đi theo con đường của riêng mình.
Phụ nữ cần được tôn trọng
Lần đầu tiên Trưng Trắc và Trưng Nhị gặp Thi Sách (về sau là chồng của Trưng Trắc) là ở rừng sâu, nơi được dân làng báo có con mãnh hổ. Khi thấy Thi Sách đã bắt được hổ, hai chị em thán phục chào hỏi. Tuy nhiên, thay vì bất ngờ hoặc xem thường ý định săn hổ của hai người phụ nữ, Thi Sách lại tỏ ra thán phục trước lòng dũng cảm của họ. Chàng đã không dành những lời khuyên răn kiểu truyền thống như “nữ nhi thì nên cẩn trọng, biết liệu sức mình” hay “những việc này thì nên để các đấng nam nhi làm”…
Ngược lại, Thi Sách nói mình thật may, vì nếu chần chừ để hôm sau mới lên rừng săn hổ thì biết đâu con hổ ấy đã nằm gọn trong tay Trưng Trắc và Trưng Nhị. Vài ngày sau đó, Thi Sách mang da con hổ đến nhà hai chị em, bảo mình chỉ lấy xương hổ chế thành cao trị vết thương hay chứng đau nhức trong lúc đi săn, còn phần da hổ Trưng Trắc và Trưng Nhị xứng đáng được nhận như thành quả của lòng dũng cảm. Hành động này không chỉ công nhận năng lực mà còn là sự tôn trọng đúng mực dành cho hai người phụ nữ tài giỏi.
Phụ nữ có thể làm được những điều phi thường
Theo các ghi chép từ Hán thư và Việt sử, cuộc khởi nghĩa của Trưng Trắc và Trưng Nhị xuất phát từ sự phẫn nộ trước các chính sách áp bức khắc nghiệt của nhà Đông Hán, đặc biệt là từ Thái thú Tô Định. Đại Việt sử ký toàn thư có ghi chép, lý do cho cuộc nổi dậy là bởi các chính sách đàn áp tàn bạo của Tô Định đối với người dân và cao trào hơn cả là cái chết của Thi Sách hòng trấn áp các Lạc tướng Việt ta.
Sau chiến thắng, Trưng Trắc xưng vương, Đại Việt sử ký toàn thư coi Trưng Trắc là một vị vua trong lịch sử Việt Nam, với tên gọi Trưng Nữ Vương. Đây không chỉ là một chiến thắng về quân sự, mà còn là tuyên ngôn mạnh mẽ về quyền lãnh đạo của phụ nữ, trong một thời kỳ mà quyền lực hầu như luôn nằm trong tay nam giới.
Giữa thời đại mà những định kiến giới vẫn còn nặng nề, Hai Bà Trưng đã chứng minh rằng họ không đơn thuần là những người con gái, người vợ trong gia đình, mà còn là những nhà lãnh đạo quyết liệt, những chiến binh can trường sẵn sàng đứng lên chống lại sự áp bức của kẻ thù. Ngay cả khi Thi Sách bị địch lập mưu hãm hại, đau thương ấy không làm họ khuất phục, mà ngược lại đã châm ngòi cho sự bùng cháy của ngọn lửa khát vọng công lý và tự do.
Những ngày chiến sự đầy khói lửa, đau thương dẫu đã khép, cơn gió lịch sử đã lật giở qua rất nhiều thế hệ phụ nữ quật cường, song rực rỡ hơn cả vẫn là tinh thần mạnh mẽ đằng sau nét dịu dàng, ý chí xả thân đằng sau sự ôn nhu, đôn hậu của người phụ nữ Việt Nam. Kể từ Hai Bà Trưng, các thế hệ phụ nữ Việt Nam đã không chỉ dũng cảm trong chiến đấu mà còn sáng tạo trong lao động, xây dựng vị thế và giá trị của riêng họ trong sự phát triển không ngừng của xã hội hiện đại.
Có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc: Vì sao phụ nữ lại có nhiều ngày kỉ niệm đến thế? Ngày Quốc tế Phụ nữ (8/3), Ngày của Mẹ (Chủ nhật thứ hai của tháng 5 hàng năm), Ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10),… Tôi cũng chẳng rõ câu trả lời, chỉ biết rằng họ đã phải đấu tranh đầy nỗ lực trong suốt hàng trăm năm để giành lấy những quyền lợi chính đáng của phụ nữ. Vậy nên, hãy chia vui cùng họ nhiều một chút và trân trọng những người phụ nữ xung quanh bạn bằng tất cả thương yêu.
Giàu Dương
Tác giả sách, người nghiên cứu văn chương, một GenZ sáng tạo nội dung đa phương tiện và cố vấn viết lách, nghệ thuật kể chuyện cho cá nhân, doanh nghiệp.
